Soms krijg je te maken met onverwachte, noodzakelijke kosten waar je het geld niet voor hebt. Bijvoorbeeld als je koelkast ineens stukgaat of je zorgkosten moet betalen. Heb je een laag inkomen en weinig spaargeld? Dan kun je bij de gemeente bijzondere bijstand aanvragen om die kosten op te vangen.

Als je bijstand of bijzondere bijstand aanvraagt, maak je vaak afspraken met de gemeente. Je spreekt bijvoorbeeld af dat je actief op zoek gaat naar werk of een opleiding volgt. Bij een bijstandsuitkering horen rechten, maar ook plichten. Je moet het aan de gemeente doorgeven als je situatie verandert, bijvoorbeeld als je werk vindt of meer verdient dan verwacht. Houd je je niet aan de afspraken of verplichtingen? Dan kan de gemeente besluiten om (tijdelijk) minder uit te keren of zelfs de uitkering stop te zetten. 

Heeft u de gemeente onjuist geïnformeerd en daardoor te veel uitkering ontvangen? Dan moet u dit geld aan de gemeente terugbetalen. Ook krijgt u een boete. In ambtelijke taal heet dat een sanctie.

ORR krijgt regelmatig klachten van mensen die zonder geld zitten en vastlopen bij de gemeente. Ook gesprekken met de gemeente verlopen niet altijd prettig. Soms worden gevoelige gesprekken in een open kantoor gevoerd, waar anderen kunnen meeluisteren.